Tip-2 Şəkərli Diabet
Şəkərli diabet halları artmaqdadır
Beynəlxalq Diabet Federasiyasının məlumatına görə, 2021-ci ildə dünyada 20-79 yaş arasında olan 537 milyon insan diabetdən əziyyət çəkir. Bu göstərici qeyd edilən yaş qrupunda olan dünya əhalisinin 10,5 faizini təşkil edir. Xəstəliyə yoluxmuş yetişkinlərin ümumi sayının 2045-ci ilə qədər 787 milyon nəfərə (dünya əhalisinin 12,2 faizi) çatacağı proqnozlaşdırılır.
Bu xəstəlikdən əziyyət çəkən insanların ən geniş yayılma arealı Qərbi Sakit Okean və Cənub-Şərqi Asiyadır. Beynəlxalq Diabet Federasiyasının proqnozuna görə, 2045-ci ilə qədər bu xəstəliklə yaşayan insanların sayında ən böyük artımın Afrika qitəsində olacağı gözlənilir.
Avropada 2021-ci ildə 61 milyondan çox insan şəkərli diabetdən əziyyət çəkirdisə də, bu rəqəmin 2045-ci ilə qədər 69,2 milyona çatacağı gözlənilir. Beynəlxalq Federasiya qeyd edir ki, şəkərli diabet hal-hazırda qlobal miqyasda ölümün ilk on səbəbi sırasındadır və bu, əhalinin sağlamlığı üçün ciddi və artan problemdir.
Piylənmə
• İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının məlumatları, bir çox ölkələrdə böyüklərin yarıdan çoxunun artıq çəkidən və ya piylənmədən əziyyət çəkən qlobal piylənmə dərəcələrini ortaya qoyur.
• ABŞ, Çili və Böyük Britaniyada piylənmənin yayılması xüsusilə yüksəkdir.
• Koreya tədqiq edilən ölkələr arasında ən aşağı piylənmə nisbətinə malikdir və yalnız 4,3 faiz insan bu kateqoriyaya aiddir.
• Tədqiq olunan bütün ölkələrdə kişilərin artıq çəki və ya piylənmə ehtimalı davamlı olaraq daha yüksəkdir.
• Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı 25-dən yuxarı Bədən Kütlə İndeksinin artıq çəki, 30-dan yuxarı isə obez olaraq təyin edir.
• Piylənmə 2-ci tip diabet, ürək-damar xəstəlikləri və xərçəng kimi ciddi sağlamlıq problemləri ilə əlaqələndirilir.
• Piylənmə ilə bağlı yanlış təsəvvürlər qalmaqdadır və çox vaxt bunu yalnız düzgün olmayan həyat tərzi seçimləri ilə əlaqələndirirlər.
• Obezite dərəcələrində genetik meyl və ətraf mühit faktorları da mühüm rol oynayır.
• Piylənmə ilə mübarizə təhsil, siyasət islahatları və sosial dəyişikliklər daxil olmaqla çoxşaxəli yanaşma tələb edir.